Burn-out vaak oorzaak van stressbuik
Burn-out vaak oorzaak van stressbuik
3 december 2018 

Burn-out vaak oorzaak van stressbuik

Tijdens een periode van aanhoudende stress loop je het gevaar burn-out te raken. Burn-out is een combinatie van emotionele uitputting en verminderde concentratie en prestatie als gevolg van een langdurige periode van overbelasting. Maar wist je dat stress kan leiden tot een stressbuik bij mannen? En, belangrijker nog…hoe kun je zo’n stressbuik voorkomen?

Burn-out komt doorgaans voort uit een combinatie van omgevingsfactoren, maar juist ook specifieke karaktereigenschappen en persoonskenmerken. Je raakt dus niet zo maar burn-out. Je moet er ook een beetje het type voor zijn. Vaak zijn het mannen met een hoge mate van verantwoordelijkheidsgevoel en een hoge mate van betrokkenheid bij het werk. Daarbij zijn het ook vaak harde werkers. Zij branden vaak af als gevolg van een combinatie van emotionele frustratie en uitputting op het werk die vaak samenhangt met een langdurige stressvolle privésituatie. Hun lichaam laat dit niet onopgemerkt en reageert met heel duidelijke signalen, zoals de stressbuik.

Hormonen in opstand

Wanneer je blootgesteld bent aan een langdurige periode van stress, dan neemt de hormoonspiegel van het stresshormoon cortisol behoorlijk toe. Dit toenemende cortisol kan vervolgens weer zorgen voor hart- en vaatziekten, diabetes en overgewicht. Buikvet hoopt zich op en helpt bij het vormen van de typische stressbuik.

Overgewicht niet een direct gevolg

Het is het resultaat van de verhoogde hormoonspiegels samen met meer (vooral ongezonde suikers en zouten) voeding eten dan je verteren kunt. De behoefte om te eten, en vooral te snoepen en te snaaien wordt als gevolg van de emotionele overbelasting groter. Vooral het langer durend overschot aan koolhydraten (suikers) en overtollige zouten zorgen uiteindelijk voor dit overgewicht. Deze overtollige voedingsstoffen worden omgezet in extra lichaamsvet, een ideaal fundament voor de stressbuik.

Stressbuik

Als gevolg van de aanhoudende stress worden de diepliggende buikspieren (lendenen) harder als gevolg van de opslag van stress. De zachtere bovenliggende vetmassa wordt als gevolg daarvan naar voren gedrukt. Zo ontstaat de typische zogenaamde stressbuik, die vooral bij wat slankere mannen juist opvalt

Je herkent dit effect vooral bij mannen die op zich slank ogen, maar juist hun bolronde stressbuik verraadt hen. Sporten is hier niet de redding, omdat dit de onderliggende buikspieren nog harder maakt. De oplossing zit vooral in meer en bewust ontspannen, bewegen en gezonde voeding.

Niks mis met Stress op zich

Met stress is op zich niks mis. Stress hebben we nodig om in de basis goed te kunnen functioneren. Het is de overmaat aan stress die schadelijk voor ons is. Gewone basis stress zorgt er juist voor dat we alert zijn en vlot kunnen reageren. Met een gewone mate van stress is dus niks mis. Het wordt pas vervelend wanneer een te hoge mate van stress langdurend aanhoudt.

Gevolgen van aanhoudende stress

In een stresssituatie nemen de hormoonspiegels van de stresshormonen adrenaline en noradrenaline in ons bloed toe. Deze verhoogde hormoonspiegels zijn in een normale situatie van kortdurende stress noodzakelijk voor ons lichaam om gewoon alert te kunnen zijn of bijvoorbeeld goed te kunnen reageren op noodsituaties. Naast adrenaline en noradrenaline heeft aanhoudende stress ook nog invloed op onze insulinespiegel. De insulinespiegel wordt tijdens stress onderdrukt.

Het gevolg van de dalende insulinespiegel is dat er meer glucose (suiker voor verbranding) door het lichaam wordt aangemaakt. Je hart gaat vervolgens sneller kloppen en er komt daardoor meer zuurstof in je systeem. Dit zorgt ervoor dat spieren effectiever kunnen reageren, omdat deze immers meer zuurstof kunnen verbruiken op zo’n moment. Normaal gesproken zullen na een stressinterval de hormoonspiegels weer snel in balans komen.

Cortisol

Wanneer de stressperiode aanhoudt, dan wordt er door ons lichaam, naast adrenaline en noradrenaline, ook cortisol aangemaakt. De verhoogde cortisolspiegel heeft direct een nadelige invloed op ons immuunsysteem, het spierherstel, onze emotionele balans en onze spijsvertering.

Wanneer er geen intensieve lichamelijke actie plaats vindt na een stressincident dan blijven de stress-hormoonspiegels onevenredig hoog. Het gevolg is dat ook de hartslag en bloeddruk als reactie hierop hoog blijven. Dit heeft klachten tot gevolg zoals spijsverteringsproblemen, aanhoudende vermoeidheid, slapeloosheid, piekeren, onrustig gevoel, depressieve gevoelens, en uiteindelijk ook hartproblemen en een te hoge bloeddruk.

Emotie-eten

De aanhoudende vermoeidheid en de emotionele onrust zijn zo al twee sterke voorwaarden die ‘emotioneel eten’ (snoepen en snaaien) bevorderen. Je moet dus wel heel sterk in je schoenen staan wil je in zo’n periode niet aankomen. Daar komt als extra belasting nog bij dat je spijsvertering onder invloed van de verhoogde hormoonspiegels vertraagt. Dit betekent dus een minder efficiënte verbranding van alles wat je dan eet, dus ook meer kans op de ontwikkeling van buikvet.

Meer zin in suiker en zout

Het zal je niet verrassen als ik je vertel dat dit extra opgenomen voedsel niet zal bestaan uit bijvoorbeeld gezonde bladgroenten, maar dat juist de zin in suiker en zout door stress toenemen. Je glucose-metabolisme (=suikerbalans) en je elektrolyt-huishouding ( = zoutbalans) raken daardoor in disbalans, met alle genoemde gevolgen van dien.

Koolhydraten verbranden inefficiënt

Suiker ( = koolhydraten) verbrandt veel minder efficiënt in ons lichaam dan gezonde proteïnen ( = eiwitten) en vetten. (uitgezonderd de transvetten zoals frituurvet). Daarom produceert de afbraak van deze koolhydraten ook veel meer gifstoffen ( = vrije radicalen) in ons lichaam dan de verbranding van gezonde vetten en proteïnen (eiwitten).

Om deze efficiëntere verbranding van gezonde vetten en proteïnen te bevorderen kun je bijvoorbeeld een Paleo-dieet gaan volgen of zelfs Ketogeen gaan eten. Maar ik zeg je direct uit ervaring dat ik je dit afraad wanneer je in een stressvolle situatie verkeert. Deze extra verandering in je basisbehoeften (eten + drinken) levert op zichzelf namelijk ook weer stress op. Tip: Ga niet diëten in zo’n stressvolle periode.

Wat dan wel?

Het klinkt misschien heel simpel, maar gewoon wat extra bewegen is een deel van de oplossing. Daarmee worden immers de extra aangemaakte hormonen in je lichaam verbruikt. Maar sla niet door! De beweging moet ontspannend zijn en lang genoeg duren! (minstens een half uur tot een uurtje extra per dag). Ga je te intensief sporten dan komt je fysieke lichaam weer extra in stress. Je lichaam zal je dan belonen met dezelfde hormoon-disbalans. Je ziet ook hier weer dat een goede balans in wat je doet altijd belangrijk blijft. Gelukkig is ons lichaam zelf zo intelligent dat het ons terug roept of fysiek afremt.

Extra water drinken

Verder is het belangrijk om extra water te drinken. Dat lijkt een open deur, maar dit levert  echt een belangrijke bijdrage. Je spijsvertering heeft het immers zwaar tijdens zo’n stressvolle situatie en er worden onevenredig veel afvalstoffen geproduceerd als gevolg van de vertraging in de afbraak van je voedsel. (= inefficiënte verbranding). Om de extra vrije radicalen (giftige afvalstoffen) uit je lichaam te verwijderen is water een belangrijk hulpmiddel. Voldoende water drinken zorgt er bovendien voor dat je eetlust wat geremd wordt. Dit voorkomt dan weer dat je teveel gaat eten.

Over de schrijver

Zowel privé als in mijn werk ben ik: No-nonsens, direct, praktisch, ‘to the point’, soms provocatief, actiegericht, ik durf te confronteren, neem verantwoordelijkheid en kom mijn afspraken na. Ik richt me op het hier en nu, bedenk ludieke creatieve tot de verbeelding sprekende voorbeelden. Mijn humor maakt de zaken waar nodig wat lichter.

Reactie plaatsen