Pesten als gevolg van stigma op burn-out
Stigma op psychische klachten
10 november 2018 

Stigma op psychische klachten

Pesten is het gevolg van stigma op psychische klachten zoals stress en burn-out. In Nederland wordt 8% van de medewerkers regelmatig gepest op het werk. Het gaat hier niet om een flauwekul, of plagen, maar echt pijnlijk pesten. Pesten komt vaak voort uit onbewust onderliggende angst bij degenen die pesten. De afwijkende kenmerken of het afwijkend gedrag bij anderen kunnen zij niet plaatsen omdat ze daar onvoldoende of geen informatie over hebben. Dit leidt tot stigmatisering. Stigmatisering is het proces waarin een persoon of een groep personen negatief worden benoemd, worden veroordeeld en worden uitgesloten. Omdat ‘de pester’ niet weet wat hij met de situatie aanmoet wordt hij onzeker en gaat zichzelf, sterker of groter maken, zich stoer voordoen en pesten.

Degene met de psychische aandoening zoals stress of burn-out wordt vaak verantwoordelijk gehouden voor de situatie die ontstaan is. De situatie wordt vervolgens uitvergroot en belachelijk gemaakt. Een prima voedingsbodem voor pesten is dan ontstaan. De onderliggende vragen en oordelen die aan het pesten vooraf gaan komen voort uit gebrek aan informatie en bekende opvattingen zoals: “We moeten sterk zijn!“, “Je mag ons niet in de steek laten!”, “Ben je wel echt ziek?” “Weet je wel wat dat ons gaat kosten?” Zo wordt de druk op de verzuimende medewerker die toch al onder druk staat nog eens extra opgevoerd.

Wie is die pester?

Als we ons eens even verplaatsen in de pester. Degene die pest is meestal de collega die in het werk achterblijft. Hij kan zich in de steek gelaten voelen, hij heeft wellicht geen informatie gekregen of  voelt zich niet serieus genomen, of hij heeft grote twijfels over de uitval van zijn collega. Als dit gebrek aan informatie langer gaat duren zal hij zich laten gelden. Als deze in de steek gelaten collega niet voldoende assertief is en dus ook niet open om informatie durft te vragen, zal hij makkelijk kunnen vervallen in pestgedrag.

Wat kan het management doen?

Vanuit het bedrijf kan er algemene informatie worden gegeven over stress en burn-out en over het gevoerde bedrijfsbeleid hierbij. Zo raken de medewerkers eraan gewend dat dit openlijk besproken kan worden. Verder kan het management zorgen dat er goed en tijdig wordt gecommuniceerd over het eventueel uitvallen van collega’s. Meld ook wat er vervolgens gaat gebeuren, zodat men op de afdeling daar zeker over is. De personeelsconsulent of personeelsmanager kan hier een belangrijke rol in spelen. Hij of zij zal in overleg met de verzuimende medewerker de nodige informatie naar de afdeling moeten communiceren. Alleen bij voldoende informatie kan begrip groeien en zal het risico op pesten afnemen.

Het is ook verstandig om het onderwerp ‘Pesten’ te bespreken bij  functioneringsgesprekken en of beoordelingsgesprekken.

Wat kan de verzuimende medewerker doen?

Degene die uitvalt en verzuimt kan proberen zo open en eerlijk mogelijk te zijn over zijn verzuim naar zijn of haar collega’s op de afdeling. Hiermee voorkom je dat je vreemd wordt aangekeken of dat anderen onvoldoende informatie hebben en zelf een verhaal gaan bedenken en aannames gaan doen. Je kunt je hierin eventueel laten ondersteunen door de personeelsconsulent of -manager. Als je je kwetsbaar op stelt zal dit respect afdwingen bij je collega’s. Je hoeft daarbij uiteraard niet het achterste van je tong te laten zien. Je hebt ook recht op jouw privacy.

Conclusie

Het voorkomen van pesten is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de directie, het management en de medewerkers. Pesten kan gemakkelijk binnen de perken worden gehouden wanneer er een open cultuur is,  waarbij er voldoende informatie wordt uitgewisseld. Het bedrijf kan beginnen met het verstrekken van algemene informatie over stress en burn-out , over wat dit precies is en wat het bedrijfsbeleid hierbij is. De verzuimende medewerker zal open moeten zijn over haar of zijn verzuim, want openheid dwingt respect af. Bij voldoende respect is het risico op pesten minimaal.

Over de schrijver

Zowel privé als in mijn werk ben ik: No-nonsens, direct, praktisch, ‘to the point’, soms provocatief, actiegericht, ik durf te confronteren, neem verantwoordelijkheid en kom mijn afspraken na. Ik richt me op het hier en nu, bedenk ludieke creatieve tot de verbeelding sprekende voorbeelden. Mijn humor maakt de zaken waar nodig wat lichter.

Reactie plaatsen